Mae gwleidyddion lleol yn galw ar Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda i ymrwymo'n gadarn i ddarparu canolfan iechyd a lles integredig newydd ar gyfer Abergwaun a gogledd Sir Benfro - ac i osod amserlen glir ar gyfer ei wireddu.
Daw'r alwad gan Elin Jones, prif ymgeisydd Plaid Cymru dros Geredigion Penfro, a'r Cynghorydd Sir annibynnol ar gyfer Gogledd Orllewin Abergwaun, Pat Davies, ochr yn ochr â phryder cymunedol cynyddol bod cynlluniau ar gyfer cyfleuster modern, pwrpasol yn y dref wedi dod i ben.
Mae Hywel Dda wedi nodi cefnogaeth yn flaenorol i'r syniad o Ganolfan Iechyd Integredig yn Abergwaun, ac wedi cynnal sawl ymgynghoriad cyhoeddus ar ei gynlluniau. Byddai'r ganolfan yn gwasanaethu cymunedau ledled gogledd Sir Benfro, o Dyddewi a Solfach yn y gorllewin i Drefdraeth yn y dwyrain. Fodd bynnag, ni chyhoeddwyd unrhyw ymrwymiad ariannu cadarn nac amserlen gyflawni, ac mae'r ganolfan iechyd bresennol yn parhau i weithredu o adeilad sy'n dyddio'n ôl i 1976.
Mae'r cyferbyniad ag Aberteifi yn amlwg. Agorodd Canolfan Gofal Integredig Aberteifi — cyfleuster pwrpasol, o'r radd flaenaf sy'n dwyn ynghyd wasanaethau meddyg teulu, deintyddiaeth, fferyllfa, diagnosteg, iechyd meddwl a gofal cymunedol o dan un to — yn 2019, wedi'i ariannu drwy gytundeb cyllideb Llywodraeth Cymru a sicrhawyd gan Blaid Cymru. Mae trigolion gogledd Sir Benfro yn haeddu'r un ansawdd o ofal iechyd cydgysylltiedig, cymunedol.
Fel y dywedodd y Cynghorydd Pat Davies:
"Mae pobl yn Abergwaun ac ar draws gogledd Sir Benfro wedi bod yn amyneddgar, ac maent yn haeddu gwell na geiriau cynnes. Mae'r bwrdd iechyd wedi dangos diddordeb yn y prosiect hwn o'r blaen - ond nid yw diddordeb yn unig yn ddigon. Mae angen ymrwymiad cadarn a chynllun clir ar ein cymunedau. Byddai canolfan iechyd fodern, integredig yn trawsnewid yr hyn sydd ar gael yn lleol ac yn lleihau'r pwysau ar bobl i deithio pellteroedd hir am ofal a ddylai fod ar eu stepen drws."
Dywedodd Elin Jones, prif ymgeisydd Plaid Cymru dros Benfro yng Ngheredigion:
"Mae hyn yn ymwneud â sicrhau bod y seilwaith hirdymor ar waith i wasanaethu gogledd Sir Benfro am genedlaethau i ddod. Rydym wedi gweld beth sy'n bosibl pan fo ewyllys wleidyddol a buddsoddiad - mae Canolfan Gofal Integredig Aberteifi yn enghraifft wirioneddol o'r hyn y gall cymunedau yn y rhan hon o Gymru ei gyflawni. Mae Gogledd Sir Benfro yn haeddu'r un peth. Rwy'n annog Hywel Dda i symud y tu hwnt i'r cyfnod cynllunio a nodi ymrwymiad gwirioneddol, wedi'i ariannu, i ddarparu'r ganolfan hon. Os caf fy ethol, byddaf yn parhau i wthio'n galed am y buddsoddiad y mae'r gymuned hon ei angen ac yn ei haeddu."